Zekat
İslâmın beş şartından dördüncüsü zekât vermektir. Hicretin ikinci yılında oruçtan önce farz olmuştur. Mal ile yapılan ibadettir.
Zekât, dini ölçülere göre zengin olan müslümanların seneden seneye
malının ve parasının kırkta birini fakir olan müslümanlara vermesidir.
Zekâtın Faydaları
Zekât, kalbi cimrilik hastalığından, malı fakirin hakkından temizleyen,
zenginlerde şefkat ve merhamet duygularını geliştiren bir ibadettir.
Zekât sayesinde fakirlerin kalbindeki haset ve kıskançlık ortadan
kalkar. Kendilerine yardım eden zenginlere karşı sevgi ve saygı meydana
gelerek toplumda birlik ve kardeşlik kuvvetlenmiş olur.
İslâm Dini, toplumun dertlerini tedâvi eden, ihtiyaçlarını karşılayan
birçok esaslar getirmiştir. Allah'ın emri olan zekât, bir sosyal
yardımlaşma sistemidir. Zekât malın büyümesini ve bereketlenmesini
sağlar. Zekâtı verilen serveti, yok olmaktan, kötü insanların
zararından Allah korur. Sevgili Peygamberimiz şöyle buyuruyor:
"Mallarınızı zekât ile koruyunuz." (et-Terğib ve't-Terhib, c.I, s.520)
Zekat Kimlere Farzdır?
Zekat, Müslüman, erginlik çağına gelmiş, akıllı, hür ve dinen zengin sayılan kimselere farzdır.
Dinen zengin sayılanlar, borcundan ve aslî ihtiyaçlarından başka "NİSAP MİKTARI" malı olan kimselerdir.
ASLÎ İHTİYAÇ: Oturulan ev, giyim eşyası, binek arabası, ticaret için
olmayan kitaplar, sanatın icrası için gerekli aletler ve ailenin bir
yıllık nafakasıdır.
NİSAP: Dinimizin koyduğu bir zenginlik
ölçüsüdür. Bu ölçüye göre: Aslî ihtiyacından başka 81 gram altını, 561
gram gümüşü veya bu miktarlar karşılığı parası veya ticaret malı
bulunan, kırk koyun veya keçiye, otuz sığıra veya beş deveye sahip olan
müslümanlar "NİSAP MİKTARI" mala sahip olmuş sayılırlar.
Asli ihtiyaçtan başka bu miktarlarda mala sahip olduktan sona tam bir yıl geçince zekat farz olur.
Zekât Kimlere Verilir?
Zekât verilecek kimseler şunlardır:
1) Fakirler: Dini ölçülere göre zengin sayılmayan, nisab miktarı malı olmayan kimselerdir.
2) Yoksullar: Hiçbir şeyi olmayanlar.
3) Borçlular: Borcundan fazla nisab miktarı mala sahip olmayanlar.
4)
Yolcu: Memleketinde malı olduğu halde yolda parasız kalan, elinde bir
şey bulunmayan kimselerdir. (Bunlara memleketlerine varacak kadar zekât
verilebilir.)
5) Allah Yolundakiler: Bunlar cihad veya hac için yola
çıkıp parasız kalanlar ile işini gücünü bırakıp kendisini ilme vermiş
olan kimselerdir.
Zekatın öncelikle fakir olan yakın akrabaya, komşulara, hemşehrilere verilmesi daha sevaplıdır.
Zekât Kimlere Verilmez?
1) Ana, baba, büyük ana ve büyük babalara,
2) Oğluna, oğlunun çocuklarına,kızına, kızının çocuklarına ve bunlardan doğan çocuklara,
3) Zenginlere,
4) Müslüman olmayanlara,
5) Karı-koca birbirlerine.
Zekatın Ödenmesi
Paranın
her 40 liradan bir lirası zekat olarak fakire verilecektir. Canlı
hayvanların zekatı nev'ine göre değişir. Koyunda: kırkta bir; devede:
beş devede bir koyun, sığırda: otuzda bir danadır.